DẪN NHẬP VỀ KINH TẾ THỊ TRƯỜNG MANG TÍNH XàHỘI

image GS.TS. NGUYỄN VÂN NAM

1. Vài nét về kinh tế thị trường mang tính xã hội

Trong hoàn cảnh đất nước bị tàn phá hoàn toàn trong chiến tranh và cho đến năm 1948 trở thành một trong những nước nghèo nhất thế giới, CHLB Đức (Tây Ðức) buộc phải tìm bằng được một chiến lược kinh tế thích hợp, giúp nó thoát khỏi đói nghèo và nhục nhã. Cuộc tranh luận công khai, không khoan nhượng, để tìm kiếm mô hình kinh tế thích hợp đã nổ ra khắp nơi và thu hút sự tham gia rộng rãi của mọi tầng lớp nhân dân. Một mô hình KT thích hợp phải là mô hình động viên được sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội và bảo đảm được môi trường ổn định cho phát triển. Các mô hình Kinh tế kế hoạch chỉ huy, Kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa và KTTT mang tính xã hội đã được đem ra mổ xẻ, phân tích kỹ lưỡng.

Nhờ nền Kinh tế thị trường mang tính Xã hội (KTTTMTXH), Cộng Hòa Liên Bang Ðức đã vươn lên trở thành cường quốc xuất khẩu lớn nhất thế giới, với nền kinh tế mạnh thứ ba trên thế giới (sau Mỹ và Nhật) chỉ trong vòng 20 năm. Ðức cũng là cường quốc KTTTMTXH đứng đầu thế giới. Nếu chúng ta để ý rằng, nền kinh tế thị trường tự do thuần túy chỉ có ở Hoa kỳ và Canada (mà hiện nay thực tế cũng đã bắt đầu chuyển hướng sang KTTTMTXH), trong khi tất cả các nước công nghiệp phát triển khác đều thực hiện KTTTMTXH, thì mới có thể hiểu được tầm quan trọng đặc biệt của mô hình này.

Ý tưởng về KTTTMTXH ra đời từ những năm 30, khi người ta càng ngày càng nhận rõ rằng, chủ nghĩa tư bản hoang dại không thể có tương lai, nếu nó không tự cải tổ để mang nhiều tính xã hội hơn nữa.KTTTMTXH là một nền kinh tế tự do hoạt động theo các qui luật của thị trường, nhà nước chỉ đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm phân chia công bằng sản phẩm xã hội, sao cho kinh tế và xã hội trở thành một tổng thể không thể tách rời phục vụ con người tự do. Ở đây, xin nói thêm là, mô hình KTTTMTXH đang có những thay đổi cơ bản dưới tác động của quá trình Toàn cầu hóa và nhất là do sự trưởng thành của ý thức công dân. Vai trò của nhà nước ngày càng giảm. Không phải vì nhà nước bất lực, mà vì người dân càng có điều kiện trực tiếp tham gia vào hoạt động kinh tế, vào qúa trình hình thành những quyết định về chính sách xã hội hơn. Và vì vậy, cơ cấu phân chia sản phẩm xã hội cũng đang thay đổi một cách cơ bản.

(more…)

CÔNG VĂN SỐ 2258/LĐTBXH-LĐTL NGÀY 07 THÁNG 07 NĂM 2010 CỦA BỘ LAO ĐỘNG – THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI VỀ HƯỚNG DẪN GIẢI QUYẾT CHẾ ĐỘ THÔI VIỆC CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG

Kính gửi:

Viện Chiến lược và Chính sách Y tế
(138 Giảng Võ, Hà Nội)

Trả lời công văn số 165/CV-CL&CSYT ngày 25/5/2010 của quý Viện về việc hướng dẫn giải quyết chế độ trợ cấp thôi việc cho người lao động, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội có ý kiến như sau:

1. Theo quy định tại Điều 5 Nghị định số 68/2000/NĐ-CP ngày 17/11/2000 của Chính phủ về thực hiện chế độ hợp đồng một số loại công việc trong cơ quan hành chính nhà nước, đơn vị sự nghiệp thì các công việc quy định tại Điều 1 của Nghị định số 68/2000/NĐ-CP được thực hiện thông qua ký kết hợp đồng giữa cơ quan hành chính nhà nước, đơn vị sự nghiệp với cá nhân trực tiếp làm dưới dạng hợp đồng dịch vụ, hợp đồng lao động, hợp đồng kinh tế và các hợp đồng khác theo quy định của pháp luật, theo quy định tại khoản 2, mục II Thông tư số 15/2001/TT-BTCCBCP ngày 11/4/2001 của Ban Tổ chức – Cán bộ Chính phủ hướng dẫn thực hiện Nghị định số 68/2000/NĐ-CP nêu trên thì việc ký kết, thực hiện, thay đổi, chấm dứt, thanh lý và giải quyết tranh chấp giữa các bên tuân theo các quy định hiện hành của pháp luật về hợp đồng kinh tế, hợp đồng lao động, hợp đồng dịch vụ.

Vì vậy, trường hợp người lao động của quý Viện thuộc đối tượng điều chỉnh của Nghị định số 68/2000/NĐ-CP nêu trên có ký kết hợp đồng lao động thì khi chấm dứt hợp đồng lao động phải tuân thủ các quy định của Bộ luật Lao động về hợp đồng lao động.

2. Bộ luật Lao động có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 01 năm 1995, theo đó từ ngày Bộ luật Lao động có hiệu lực thi hành, không còn chế độ chuyển công tác đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động từ doanh nghiệp này sang doanh nghiệp khác. Khi người lao động thôi việc ở cơ quan, đơn vị thì thực hiện chấm dứt hợp đồng lao động, sau đó chuyển sang doanh nghiệp khác làm việc thì thực hiện giao kết hợp đồng lao động mới.

(more…)

CÔNG VĂN SỐ 2253/LĐTBXH-LĐTL NGÀY 07 THÁNG 07 NĂM 2010 CỦA BỘ LAO ĐỘNG – THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI VỀ CHẾ ĐỘ TRỢ CẤP THÔI VIỆC

Kính gửi:

Công ty Cổ phần In Diên Hồng
(Địa chỉ: 187D, Giảng Võ, quận Đống Đa, thành phố Hà Nội)

Trả lời Công văn số 97/CV-DH ngày 20/6/2010 của quý Công ty về việc chi trả trợ cấp thôi việc cho người lao động, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội có ý kiến như sau:

1. Bộ luật Lao động có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 01 năm 1995, theo đó từ ngày Bộ luật Lao động có hiệu lực thi hành, không còn chế độ chuyển công tác đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động từ doanh nghiệp này sang doanh nghiệp khác. Khi người lao động thôi việc ở cơ quan, đơn vị thì thực hiện chấm dứt hợp đồng lao động, sau đó chuyển sang doanh nghiệp khác làm việc thì thực hiện giao kết hợp đồng lao động mới.

2. Theo quy định tại điểm c, khoản 3, Điều 14 Nghị định số 44/2003/NĐ-CP ngày 09/5/2003 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Bộ luật Lao động về hợp đồng lao động và hướng dẫn tại Thông tư số 21/2003/TT-BLĐTBXH ngày 22/9/2003 đã được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 17/2009/TT-BLĐTBXH ngày 26/5/2009 của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội chỉ quy định đối với trường hợp người lao động làm việc ở nhiều công ty nhà nước chuyển công tác trước ngày 01/01/1995, trợ cấp thôi việc được tính theo thời gian làm việc ở từng doanh nghiệp, công ty nhà nước cuối cùng có trách nhiệm chi trả toàn bộ số tiền trợ cấp thôi việc cho người lao động, kể cả phn trợ cấp thôi việc thuộc trách nhiệm chi trả của công ty nhà nước mà người lao động đã làm việc trước khi chuyển công tác trước ngày 01/01/1995, sau đó gửi thông báo để yêu cầu hoàn trả số tiền đã được chi trả hộ.

Như vậy, trường hợp Bà Phan Thị Như làm việc ở Công ty In Nghệ An đến tháng 01/2005 chuyển về làm việc tại Công ty Cổ phần In Diên Hồng từ tháng 02/2005 (sau ngày 01/01/1995), không thuộc đối tượng vận dụng quy định nêu trên. Việc thanh toán tiền trợ cấp thôi việc cho bà Như khi chấm dứt hợp đồng lao động với Công ty In Nghệ An là trách nhiệm của Công ty In Nghệ An. Theo trình bày của Công ty tại công văn số 97/CV-DH nói trên thì Công ty đã trả hộ khoản trợ cấp thôi việc cho thời gian bà Như làm việc tại Công ty In Nghệ An, vì vậy, đề nghị Công ty làm việc cụ thể với Công ty In Nghệ An và bà Như để giải quyết.

(more…)

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 520 other followers

%d bloggers like this: