Bạn sinh ra là một nguyên bản. Đừng chết đi như một bản sao (Khuyết danh)

TRÁCH NHIỆM DÂN SỰ DO CƠ QUAN TIẾN HÀNH TỐ TỤNG GÂY RA: MIỄN TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ, CÓ ĐƯỢC XIN LỖI?

THỤY CHÂU

Người được miễn trách nhiệm hình sự không cần bồi thường, chỉ cần được xin lỗi công khai tại địa phương thì có được hay không? Đó là trường hợp của ông Huỳnh Ngọc Vượng (ngụ huyện Phú Quốc). Giữa năm 2007, VKSND tỉnh Kiên Giang đã lập cáo trạng truy tố ông Vượng ra tòa về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 139 Bộ luật Hình sự. Tháng 9-2007, TAND tỉnh Kiên Giang đã xử tuyên phạt ông Vượng 14 năm tù.

Được miễn trách nhiệm hình sự

Theo nhận định của cấp sơ thẩm, ông Vượng đã dùng thủ đoạn gian dối trong giao dịch mua bán, chuyển nhượng quyền sử dụng đất tại địa bàn huyện Phú Quốc để lừa đảo chiếm đoạt tài sản của nhiều người. Số tiền ông Vượng chiếm đoạt được trong hai năm 2004 và 2005 lên đến trên 1,1 tỷ đồng.

Bản án sơ thẩm ghi rõ hành vi phạm tội của ông Vượng là đặc biệt nguy hiểm cho xã hội. Ông đã hợp đồng mua bán đất đai với nhiều người nhưng không có đất giao, nhận tiền của nhiều người để làm thủ tục sang tên nhưng lại đem “giấy đỏ” đi thế chấp. Ông còn dùng thủ đoạn khiến người bị hại tin tưởng mà giao tiền rồi chiếm đoạt tiền của họ…

Sau đó, bản án này bị tòa phúc thẩm TAND tối cao xử hủy để điều tra, xét xử lại. Tháng 5-2008, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Kiên Giang lập bản kết luận điều tra và vẫn khẳng định hành vi của ông Vượng đã phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Cơ quan này cho rằng vụ án có tính chất rất nghiêm trọng nên cần đưa ra xử lý trước pháp luật.

Tuy vậy, đến tháng 7-2008, VKSND tỉnh Kiên Giang đã ra quyết định đình chỉ vụ án. Theo viện, ông Vượng đã khắc phục hậu quả và thỏa thuận bồi thường cho người bị hại. Vì sự chuyển biến của tình hình mà hành vi của ông không còn nguy hiểm cho xã hội nữa. Do vậy, VKSND tỉnh Kiên Giang quyết định đình chỉ vụ án, miễn trách nhiệm hình sự cho ông Vượng.

Ông Vượng khẳng định mình bị oan. Ông có đủ chứng cứ để chứng minh mình không có hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Suốt thời gian bị tạm giam, ông đã phải chịu nhiều khốn đốn. Người vợ phải thay ông choàng gánh mọi việc trong gia đình từ chăm sóc mẹ già đến vất vả buôn bán để kiếm tiền mưu sinh. Sau khi trở về, ông còn nghe nhiều lời bàn ra tán vào làm ảnh hưởng đến cuộc sống và công việc làm ăn. Ông không cần tiền bồi thường mà chỉ yêu cầu cơ quan tố tụng tổ chức xin lỗi ông, cải chính công khai tại nơi ông cư trú.

Không thể đòi xin lỗi

Theo Nghị quyết số 388 năm 2003 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, chỉ có người bị oan do người có thẩm quyền trong hoạt động tố tụng hình sự gây ra mới có thể được khôi phục danh dự, được xin lỗi, cải chính công khai.

Được xem là bị oan khi không thực hiện hành vi vi phạm pháp luật mà vẫn bị tạm giữ; không thực hiện hành vi phạm tội mà vẫn bị tạm giam hay bị khởi tố, truy tố, xét xử, thi hành án v.v… Trong khi đó, người được miễn trách nhiệm hình sự là người có hành vi phạm tội nhưng được các cơ quan pháp luật “tha”, không xử lý hình sự do chuyển biến của tình hình hoặc đã tự thú, khai rõ sự việc trước khi hành vi phạm tội bị phát hiện. Theo đó, với việc được chiếu cố để “miễn trách nhiệm hình sự”, ông Vượng không thể đòi khôi phục danh dự (bao gồm việc xin lỗi, cải chính công khai).

Luật sư Trần Công Ly Tao (Đoàn luật sư TP.HCM) hướng dẫn: Nếu đủ chứng cứ khẳng định mình bị oan và muốn được công khai xin lỗi, ông Vượng cần khiếu nại để yêu cầu cơ quan chức năng gỡ bỏ cụm từ “miễn trách nhiệm hình sự” cho mình. Cụ thể là ông cần khiếu nại quyết định đình chỉ vụ án nêu trên của viện trưởng VKSND tỉnh Kiên Giang. Thẩm quyền giải quyết khiếu nại thuộc về VKS cấp trên trực tiếp, tức VKSND tối cao.

Cách thức khiếu nại về việc này được quy định tại Bộ luật Tố tụng hình sự. Theo đó, cá nhân có quyền khiếu nại nếu cho rằng quyết định tố tụng, hành vi tố tụng là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình. Người khiếu nại cần trình bày trung thực sự việc, cung cấp thông tin, tài liệu cho người giải quyết khiếu nại và chịu trách nhiệm trước pháp luật về các thông tin, tài liệu đó.

Advertisements

Gửi phản hồi

Học luật để biết luật, hiểu luật, vận dụng luật và hoàn thiện luật
%d bloggers like this: