Bạn sinh ra là một nguyên bản. Đừng chết đi như một bản sao (Khuyết danh)

MÔ HÌNH PHÒNG XỬ ÁN: ĐƯƠNG SỰ "CHỈNH" TÒA

TRUNG ANH

Ngày 17/9/2008, TAND TP.HCM đã xử phúc thẩm vụ bà Đ. kiện một tờ báo đòi bồi thường danh dự vì cho rằng tờ báo này đăng trích ý kiến nói sai sự thật về bà. Điều gây chú ý tại phiên xử là bà Đ. đã yêu cầu tòa đáp ứng những điều kiện cơ sở vật chất cho bà tham gia tố tụng một cách thỏa đáng.

Đòi quyền bình đẳng!

Trước đó, sau khi TAND quận 3 xử sơ thẩm tuyên bà Đ. thắng kiện, bà ra về vui vẻ, thậm chí còn chụp ảnh chung với những người cùng bà đến tham dự phiên xử ấy. Tuy nhiên, tại phiên phúc thẩm (bên bị đơn kháng cáo), bà đã nhiều lần tỏ ra bức xúc, lên tiếng đòi quyền bình đẳng và còn đề nghị luật sư phía bị đơn ghi nhận ý kiến của bà để “sau này góp ý sửa luật”.

Cụ thể, bà Đ. đến tham gia phiên xử vào lúc tám giờ sáng đúng theo giấy triệu tập của tòa. Ngồi chờ hơn nửa tiếng sau vẫn không thấy hội đồng xét xử đâu, bà bỏ đi vệ sinh. Sau đó, hội đồng xét xử vào, phải… ngồi đợi lại bà.

Đến khi xuất hiện, bà vẫn đủng đỉnh xem tòa đã chuẩn bị chỗ ngồi đủ cho mọi người như bà yêu cầu hay chưa. Theo bà Đ., lần trước khi tòa hoãn xử vì thiếu người liên quan, bà đã báo với tòa rằng sẽ có đông người đến tham dự, thậm chí có cả người từ nước ngoài về. Nếu họ không có ghế ngồi, họ sẽ cho rằng người Việt Nam không lịch sự… nên bà yêu cầu tòa lần sau phải chuẩn bị ghế đầy đủ. Lần này bà yêu cầu thư ký phiên tòa nhanh chóng sắp xếp chỗ ngồi cho những người đến dự khán. Xong xuôi bà mới tiến lên chỗ dành cho đương sự kèm theo lời nhắc thư ký là ai vào nữa thì cũng phải có chỗ cho họ ngồi.

Tiếp đó, bà Đ. cho rằng việc bà tham gia tố tụng mà không có bàn để ghi chép là không hợp lẽ. Theo bà, luật sư là người có trí nhớ tốt, rành luật mà còn phải có bàn ghi chép để tiện theo dõi phiên tòa. Còn bà không mời luật sư, tự bảo vệ mình nên bà yêu cầu cũng phải có bàn ngồi. Bà nói nếu không có bàn, bà sẽ lên ngồi tại bàn luật sư trống đối diện với luật sư của phía bị đơn.

Ngay sau đó, yêu cầu của bà Đ. đã được tòa đáp ứng. Thư ký phiên tòa cùng bảo vệ cặm cụi chạy đi khiêng bàn tới cho bà Đ. Có bàn, bà Đ. cũng chưa hài lòng lắm, thắc mắc sao bàn dành cho bà lại… ngắn hơn bàn dành cho luật sư phía bị đơn. Tuy vậy, cuối cùng bà cũng đồng tình nhường cho luật sư ngồi bàn dài hơn vì tòa không còn bàn trống khác.

Nét mới trong tố tụng

Có thể trong mắt một số người cách hành xử trên của bà Đ. “hơi quá”, “làm khó tòa” nhưng xét cho cùng, những đòi hỏi của bà là chính đáng. Dù luật không quy định cụ thể về chỗ ngồi cho người dự khán, bàn làm việc dành cho đương sự trong phòng xử nhưng đó là những yêu cầu hợp lý để đảm bảo phiên tòa diễn ra công bằng, dân chủ, văn minh.

Theo một kiểm sát viên cao cấp, việc bà Đ. đưa ra đòi hỏi và tòa nhanh chóng, “mềm mỏng” đáp ứng cho thấy một sự tiến bộ trong nhận thức về pháp luật tố tụng từ cả hai phía. Về phía đương sự là sự mạnh dạn, thẳng thắn yêu cầu tòa tạo điều kiện thuận lợi cho mình tham gia tố tụng một cách tốt nhất; về phía tòa là thể hiện sự tôn trọng, tạo tâm lý thoải mái cho đương sự trong phiên xử. Nhờ thế, chất lượng tố tụng được nâng lên.

Thẩm phán Phạm Công Hùng (Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại TP.HCM) cũng nhìn nhận các đòi hỏi trên của bà Đ. là đúng. Tại phiên tòa dân sự, các bên đương sự luôn phải được bình đẳng trong việc đưa ra chứng cứ, đưa ra những yêu cầu để tránh tâm lý rằng tòa “nhất bên trọng, nhất bên khinh”… Nếu mọi đề xuất chính đáng của đương sự được đáp ứng, hình ảnh chốn pháp đình sẽ càng công bằng, càng uy nghiêm!

Cần có mô hình cụ thể

Từ sự kiện trên, trao đổi với chúng tôi, nhiều chuyên gia tố tụng than phiền về việc thiếu điều kiện cơ sở vật chất tại tòa. Theo họ, đây không phải lần đầu tiên tòa bị đương sự “chỉnh”. Năm ngoái cũng tại TAND TP, do thiếu phòng xử dân sự nên phải mượn phòng của tòa hình sự. Vô tình, thư ký tòa không cất vành móng ngựa. Đương sự một mực không chịu đứng vào vị trí đó khi được yêu cầu. Theo đương sự, mình không phạm tội thì không lý gì phải đứng ngay ở vành móng ngựa cả…

Chánh án Tòa dân sự TAND TP.HCM Dương Bửu Chánh cho biết sắp tới tòa dân sự sẽ có những bước sửa đổi về vị trí sắp xếp như chỗ ngồi của hội đồng xét xử, đương sự, luật sư… để nâng cao chất lượng tố tụng. Tuy nhiên, ở giai đoạn hiện tại thì người dân cần phải thông cảm vì điều kiện vật chất của tòa còn nhiều thiếu thốn và tòa vẫn đang cố gắng hoàn thiện dần.

Trước tình hình này, theo luật sư Trần Công Ly Tao (Đoàn luật sư TP.HCM), nhà nước nên sớm hỗ trợ ngành tòa án thực hiện mô hình phòng xét xử dân sự mới, chú trọng chỗ ngồi, chỗ đứng của đương sự, luật sư, người liên quan… để họ cảm thấy thoải mái, được đối xử ngang nhau và có điều kiện làm việc. Đồng tình, một thẩm phán TAND tối cao còn cho rằng phải xây dựng mô hình phòng xử dân sự, hình sự và hành chính riêng bởi mỗi loại vụ án đều có đặc thù riêng, không nên dùng chung như hiện nay.

Thí điểm phòng xử mới ở Bình Dương

Vừa qua, TAND tối cao đã cho phép TAND tỉnh Bình Dương thử nghiệm sắp xếp lại phòng xử án theo hướng nâng cao chất lượng tranh tụng. Các vị trí trong phòng xử án được thay đổi: Bàn thư ký phiên tòa đặt ngay trước mặt hội đồng xét xử, bàn của luật sư đặt ngang hàng, đối diện với bàn của đại diện VKS. (Hiện thông thường ở các phòng xử, bàn thư ký nằm bên tay trái hội đồng xét xử, đối diện với bàn đại diện VKS, còn bàn luật sư cùng phía bàn thư ký nhưng thấp hơn hẳn.)

Nhiều người cho rằng sự đổi mới này thể hiện sự tôn trọng luật sư, đề cao sự bình đẳng giữa luật sư với đại diện VKS, cần được nhân ra rộng rãi.

SOURCE: BÁO PHÁP LUẬT TPHCM

Trích dẫn từ: http://www.phapluattp.vn/news/toa-an/view.aspx?news_id=228182

Advertisements

Gửi phản hồi

Học luật để biết luật, hiểu luật, vận dụng luật và hoàn thiện luật
%d bloggers like this: