XU HƯỚNG M&A TẠI VIỆT NAM: NHỮNG SAI LẦM NÊN TRÁNH

RUPERT CHAMBERLAIN & THANH BÌNH -  Công ty KPMG Vietnam

Hoạt động mua bán và sáp nhập doanh nghiệp tại thị trường Việt Nam tiếp tục phát triển mặc cho những khó khăn tạm thời của nền kinh tế. Tuy nhiên cán cân trên bàn đàm phán đã thay đổi và điều này có ý nghĩa như thế nào đối với việc phân tích tài chính của nhà đầu tư (NĐT) và sự thành công sau những thỏa thuận?

Điểm đến ưa thích

Dựa trên các báo cáo gần đây của Thomson Financials, Việt Nam đứng đầu khu vực về phương diện tăng trưởng hoạt động mua bán & sáp nhập (M&A) doanh nghiệp (DN) qua từng năm xét cả về mặt tuyệt đối hay tính theo tỷ lệ.

Đây là một số liệu thống kê rất ấn tượng và là bằng chứng cho thấy mức độ tin cậy cao của cộng đồng kinh tế quốc tế xem Việt Nam như là một điểm đến của đầu tư.

Việc nới lỏng quy định về việc mua bán cổ phần trong hoạt động M&A DN đang được xem xét và nếu được thông qua, nó sẽ dẫn đến việc gỡ bỏ giới hạn về quyền sở hữu trong đầu tư nước ngoài đối với các DN trong nước từ mức 30% như hiện nay lên đến 49%. Giới hạn trong việc giành quyền kiểm soát vẫn là trở ngại cuối cùng đối với các công ty nước ngoài khiến họ chùn bước trong hoạt động đầu tư của mình.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa đặt dấu chấm hết cho các thỏa thuận mua cổ phần thiểu số. Đối với nhiều NĐT, sự hợp tác ban đầu thông qua việc sở hữu phần vốn thiểu số để duy trì được sự tiếp cận DN về điều hành, tài chính và chiến lược cũng được quan tâm. Số khác cho rằng, việc đầu tư vẫn tiếp tục bị giới hạn bởi tính đặc thù của lĩnh vực kinh doanh hoặc bởi những quy chế điều hành hoạt động kinh doanh của họ.

Thay đổi môi trường

“Nếu chúng ta không quyết định vào tuần tới, chúng tôi sẽ bị trễ, "Có những NĐT khác đang chờ đợi" hay "Chúng tôi có thể phát hành cổ phiếu ra công chúng với mức cao hơn gấp nhiều lần", đây là những lời hô hào của những nhà kinh doanh vài tháng trước đây Tuy nhiên, những ngày huy hoàng đối với việc huy động vốn dường như đã thành quá khứ. Ngày nay, vấn đề được đề cập đến là việc bán tài sản để thu về tiền mặt, trì hoãn các kế hoạch phát hành cố phiếu, và định giá thấp giá trị của DN.

Mặc dù các vấn đề kinh tế đang là những tiêu điểm thì những lý do nền tảng thu hút đầu tư ở Việt Nam vẫn còn tồn tại, đó là cơ cấu dân số thuận lợi, sự gia tăng mức thu nhập, chiến lược "Trung Quốc+l", sự ổn định chính trị, đạo đức làm việc của người Viết Nam, và còn nhiều nữa. Nhìn lại những nước khác trên thế giới đã gặp phải những ảo tưởng tương tự trong đầu tư mà nhiều trong số đó Việt Nam đã trải qua, người ta cần nhìn thấy sự trưởng thành của quy trình đầu tư và sự phục hồi cho một sự tiếp cận cân bằng hơn trong việc thỏa thuận các giao dịch.

Tiếp tục đọc

Advertisements

BA VẤN ĐỀ CƠ BẢN CẦN BÀN TRONG LUẬT ĐẤT ĐAI

TS. VÕ KIM CƯƠNG – Nguyên Phó kiến trúc sư trưởng TPHCM

Trong bài “Nên bàn chuyện cơ bản trước” (TBKTSG, ngày 9-4-2009), PGS.TS. Vũ Trọng Khải đã đề cập đến những quy định vô lý như “thu hồi đất”, “hạn điền” đất nông nghiệp trực canh… Theo tôi, đó là những ý kiến rất xác đáng.

Không chỉ đối với đất nông nghiệp mà tất cả các loại đất đều bị ràng buộc bởi những thủ tục phiền hà khi chính quyền “thu hồi đất”, “giao đất”. Ông A. bán quyền sử dụng đất cho ông B., đơn giản chỉ cần trước bạ và đổi giấy chứng nhận cho B. nhưng chính quyền lại đặt thủ tục ra quyết định (của cấp có thẩm quyền) thu hồi đất của A., rồi ra một quyết định như vậy giao đất cho B. Mặc dù nhiều người đã biết đó là những thủ tục không cần thiết, nhưng lâu nay vẫn làm. Nguyên nhân từ đâu mà có những quy định pháp luật “không giống ai” này? Có phải vì sở hữu toàn dân về đất đai mà có thủ tục này không?

Người ta thường đưa ra ba lý do như sau: (i) Vì đất đai thuộc sở hữu toàn dân nên Nhà nước phải có quyền định đoạt thu hồi, giao đất cho người này, người kia? (ii) Vì phải thu tiền sử dụng đất, các nghĩa vụ tài chính trên đất nên phải có quyết định thu hồi, giao đất để xác định hạn sử dụng đất và mức tiền? (iii) Vì giao đất phải theo quy hoạch, dự án và kế hoạch sử dụng đất hàng năm (điều 31, Luật Đất đai), nên phải “bám” quy hoạch, dự án, kế hoạch để giao?

Có thể thấy cả ba lý do nêu trên đều vô lý.

1. Đất đai thuộc sở hữu toàn dân nên phải có quyết định thu hồi…

Luật đã thừa nhận quyền sử dụng đất thuộc về dân sao còn bày chuyện ra quyết định “thu hồi”, “giao” đất? Nguyên nhân có lẽ là do vẫn coi toàn bộ đất đai đều là của Nhà nước (không kể nguồn gốc) nên tất cả đều được cấp lại quyền sử dụng và thu tiền sử dụng đất như là chủ sở hữu thu của người sử dụng.

Trong khi đó, đối với đất nông nghiệp, đất ở… thì được miễn tiền sử dụng đất. Tại sao lại không thực hiện việc đăng ký và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho dân và chỉ thu lệ phí hành chính?

Quyền sử dụng đất là của dân nên không đặt vấn đề có hay không thu tiền sử dụng đất. Không phải “thu hồi”, “giao” mới là biểu hiện của quyền sở hữu toàn dân. Chỉ thực hiện việc thu hồi, giao, cho thuê đối với đất mà quyền sử dụng thuộc Nhà nước (gọi là đất công), hoặc đất bị chiếm dụng bất hợp pháp. Thủ tục này phải theo quy định về quản lý tài sản công. Đối với những người đầu cơ đất cũng cần có chính sách xử lý riêng.

Tiếp tục đọc

NGHỀ TƯ VẤN HÌNH ẢNH CÁ NHÂN

TRIỆU THU HẰNG

Tư vấn hình ảnh cá nhân là nghề tạo phong cách phát triển khá mạnh tại các nước phát triển. Ở Việt Nam, nghề này mới đang hình thành và dò dẫm những bước đi đầu tiên. Tuy nhiên với mức thu nhập hấp dẫn nghề tư vấn hình ảnh cá nhân đang là sự lựa chọn của nhiều bạn trẻ.

Tư vấn hình ảnh cá nhân – nghề đồng hành cùng khách hàng.

Nghề tư vấn hình ảnh cá nhân (Personal Consultancy Service) thực ra là “tạo phong cách. Nghề này đòi hỏi một kỹ năng tổng hợp với đích đến là tạo dựng một hình ảnh hoàn thiện về một cá nhân trên hai phương diện chính: Diện mạo bề ngoài, cách giao tiếp ứng xử trong cuộc sống và cách làm thế nào để làm nổi bật hình ảnh cá nhân đó.. Mục đích của nó là giúp từng cá nhân tạo được ấn tượng tốt đẹp với người xung quanh, từ đó phát triển được nhiều mối quan hệ và thành công trong cuộc sống.

Một nghiên cứu ở Anh chỉ ra rằng chỉ cần khoảng 10 đến 40 giây đầu tiên đã đủ để một người gây ấn tượng ban đầu đối với người khác, thậm chí là dduer để cho “đối tác” hình thành hẳn một quan điểm, sự nhìn nhận về con người bạn. Và theo ước tính, có đến 93% ấn tượng ban đầu này là do hình thức tác động. Xuất phát từ cách nhìn nhận này, dịch vụ tư vấn hình ảnh cá nhân đang tập trung vào tất cả những khía cạnh từ việc mua sắm, cách làm mới lại tủ quần áo, chọn trang phục, kiểu tóc, trang điểm, chăm sóc da, cách sống để tinh thần thư thái, cách ứng xử sao cho phù hợp với vị trí, công việc trong xã hội. Một chuyên viên tư vấn hình ảnh cá nhân sẽ theo sát bạn, trở thành một người bạn gần gũi và chân thành, đưa ra những lời khuyên tốt nhất cho những vấn đề bạo gặp phải hoặc đơn giản họ sẽ là những cuốn “Từ điển bách khoa sống” mà bạn có thể tham khảo mọi lúc, mọi nơi.

Thị trường Việt Nam hiện nay đang là một minh chứng cho sự lên ngôi và phát triển của nghề đầy cá tính và ăn khách này. Xã hội càng nhiều người của công chúng như: ca sĩ, diễn viên, người mẫu, doanh nhân… thì họ càng cần đến những người đứng sau cố vấn nhằm tạo được phong cách riêng cho mình. Tuy nhiên, nghề này ở Việt Nam mới chỉ ở quá trình bắt đầu hình thành và đang dò dẫm những bước đi đầu tiên, vì vậy tính chuyên nghiệp vẫn chưa cao.

Tiếp tục đọc

TRANH CHẤP HỢP ĐỒNG BẢO HIỂM: TRANH CHẤP GIỮA AAA VÀ NGÂN HÀNG ĐẠI TÍN, ĐỪNG ĐỔ HẾT CHO BẢO HIỂM!

PHẠM HÙNG

Những tranh chấp về quyền lợi bảo hiểm không phải bây giờ mới có. Tuy nhiên, để tìm được tiếng nói chung của cả bên thiệt hại và DN bảo hiểm không hề đơn giản dù pháp luật đã quy định cụ thể. Câu chuyện của Ngân hàng TMCP Đại Tín và Cty cổ phần Bảo hiểm AAA là một minh chứng cụ thể.

Sự việc diễn ra đã khá lâu nhưng hai bên vẫn chưa thống nhất được với nhau về khái niệm: “rủi ro bất ngờ”.

“Rủi ro bất ngờ”?

Ngược lại thời gian, ngày 1/8/2008 một cơn mưa lớn đổ xuống tràn ngập hầu hết các tuyến đường ở TP HCM. Theo Đài khí tượng thủy văn TP HCM, từ 12h20 – 12h35 và từ 15h35 – 18h45 trời có mưa rào và lượng mưa tại quận 1 là 130 mm, lớn nhất trong các quận của thành phố.

Vì thế, lúc 16h, nước ngập đã tràn vào tầng hầm để xe của Ngân hàng Đại Tín (số 75 Hồ Hảo Hớn, phường Cô Giang, quận 1). Khoảng 1 tiếng rưỡi sau (17h30) nước dưới tầng hầm dâng cao 1m đã làm chiếc Mecerdes của Ngân hàng Đại Tín chìm trong nước.

Nhưng mãi 3 ngày sau (ngày 4/8), Ngân hàng Đại Tín mới thông báo sự việc này cho nhà bảo hiểm (theo giấy biên nhận của Cty Bảo hiểm AAA) với yêu cầu xác nhận thiệt hại và bồi thường vì phía ngân hàng cho rằng đây là sự kiện “rủi ro bất ngờ” và ngân hàng đã mua bảo hiểm cho chiếc xe này.

Tuy vậy, sau các thủ tục giám định, Bảo hiểm AAA xác định: “Thiệt hại hệ thống điện của xe BKS 52P -1980 không thuộc phạm vi bảo hiểm vật chất thân xe của Bảo hiểm AAA”. Vì sự việc trên không phải là rủi ro bất ngờ.

Ý kiến của chuyên gia

Đại diện cho ngành bảo hiểm, ông Phùng Đắc Lộc – Tổng Thư ký Hiệp hội Bảo hiểm VN khẳng định: “Trong trường hợp này, người tham gia bảo hiểm là Ngân hàng Đại Tín đã không mẫn cán trong việc khắc phục sự cố. Diễn biến nước mưa tràn ngập tầng hầm xe kéo dài từ 16h đến 17h30 nên không thể cho đó là yếu tố bất ngờ hoặc không lường trước được”.

Đồng tình với quan điểm của ông Lộc, Luật sư Bùi Quang Nghiêm – Phó Đoàn Luật sư TP HCM cho rằng: Cty CP Bảo hiểm AAA không có nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm cho Ngân hàng Đại Tín do không xảy ra sự kiện bảo hiểm theo sự thoả thuận giữa các bên, vì:

Ngân hàng Đại tín áp dụng điểm e Điều 12.1 Quyết định của TGĐ Cty cổ phần Bảo hiểm AAA để yêu cầu Bảo hiểm AAA trả tiền bảo hiểm. Tuy vậy, điểm e Điều 12.1 quy định: Bảo hiểm AAA bồi thường cho Chủ xe những thiệt hại vật chất do những tai nạn bất ngờ, ngoài sự kiểm soát của Chủ xe, lái xe trong những trường hợp:… e. Tai nạn rủi ro bất ngờ khác ngoài những điểm loại trừ quy định tại Điều 13 dưới đây.

Nhưng theo LS Nghiêm, việc ôtô mang BKS 52P-1980 bị thiệt hại nặng hệ thống điện do ngập nước là một rủi ro nhưng không mang yếu tố bất ngờ. Ngân hàng không thể cho rằng mình không thể lường trước được thiệt hại có thể gây ra cho chiếc xe do: đã có dự báo trước của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thuỷ văn khu vực Nam Bộ là sẽ có mưa lớn bất thường trong năm ngày đầu tháng tám. Mặt khác, vào ngày 1/8/2008, mưa bắt đầu vào lúc 16.00 giờ, nước mưa ngoài đường bắt đầu tràn vào tầng hầm lúc 16 giờ 30 đến 17.00 nước trong tầng hầm dâng lên và đã ngập 0,5 m. Từ lúc bắt đầu mưa đến lúc nước ngập tầng hầm kéo dài 1 tiếng, lẽ ra ngân hàng phải nhìn thấy được rủi ro có thể xảy ra đối với chiếc xe. Như vậy, rủi ro là có thật và gây ra thiệt hại thực tế nhưng hoàn toàn không mang tính bất ngờ đối với ngân hàng. Tiếp tục đọc

TRÁCH NHIỆM BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI DO TÀI SẢN BỊ XÂM PHẠM: CON CHÓ MỰC MẤT TÍCH

KHẢI HÀ

Nghi ngờ hàng xóm nhậu chú chó mực thân yêu, một người đã kiện ra tòa đòi bồi thường hai triệu đồng. Sau vài lần nói chuyện, thỏa thuận không thành, mới đây ông T., ngụ quận 12 (TP.HCM) đã gửi đơn đến TAND quận này kiện đòi ông R., hàng xóm, phải đền cho mình hai triệu đồng vì dám cả gan “trộm thịt con chó mực” của ông.

Bữa nhậu thịt cầy

Theo đơn kiện, năm trước, ông T. được bạn tặng cho một con chó mực quý, thuộc loại lai chó săn, mắt mũi rất tinh và khôn lanh khác thường. Ông mang về nuôi, thả nó chạy loanh quanh giữ nhà. Cách đây khoảng hai tháng, sau một đêm ngủ dậy thì ông không còn nhìn thấy nó quấn quýt dưới chân ông nữa. Ông gọi tìm nó khắp làng khắp xóm cũng không thấy tăm hơi đâu. Thường thì ngày ngày con chó chẳng đi đâu xa nên sự mất tích đột ngột của nó khiến ông nghĩ ngay đến tình huống xấu là nó đã bị ai đó bắt trộm. Lòng ông buồn thiu nhưng vẫn hy vọng có phép màu là một ngày con chó của ông sẽ quay về.

Một hôm, nhân có người bạn đến chơi, sẵn đang rầu rĩ, ông T. mời bạn lai rai vài ly. Trong lúc nói chuyện trên trời dưới đất, người bạn tình cờ kể cho ông T. nghe hôm trước có ngồi nhậu thịt cầy tại nhà ông R., người cùng xóm với ông T. Nghe vậy, lòng ông T. chợt như lửa đốt và linh cảm rằng mồi nhắm trong bữa nhậu đó chính là con chó mực của ông. Sau khi hỏi dò dăm ba câu để biết chính xác về thời gian nhậu, bữa nhậu thịt cầy đó có mấy món…, ông T. nén bụng, dự định chờ khi nào bạn về sẽ qua nhà người hàng xóm hỏi cho ra lẽ.

Chẳng có “chó đốm đen, đốm đỏ” gì cả

Buổi chiều nhậu xong, ông T. vội vã qua ngay nhà ông R. và vào đề ngay: “Tôi có con chó mực khôn lắm, hôm trước bị mất. Trùng hợp là hôm đó nhà ông có bữa nhậu thịt chó. Tôi ngờ là ông đã bắt trộm rồi thịt con chó nhà tôi…”. Ông R. nghe đến đâu tròn mắt đến đó, một hai khăng khăng rằng không bắt trộm chó của ai cả mà chỉ mua của một người bán rong rồi làm thịt mời anh em đến nhậu.

Tiếp tục đọc

QUYỀN NHÂN THÂN CỦA CÁ NHÂN: XÁC NHẬN LƠ MƠ, NGƯỜI KẾT HÔN GẶP KHÓ

PHAN NHÂN

Nhiều UBND xã chưa làm rõ tình trạng hôn nhân hoặc chưa xác định đương sự đã ly hôn theo bản án nào. Để đăng ký kết hôn, đương sự phải được cơ quan thẩm quyền xác nhận hiện tại không có vợ hoặc không có chồng. Việc xác nhận có thể bằng tờ giấy riêng rẽ hoặc trong tờ khai đăng ký kết hôn. Nhưng nhiều UBND xã lại xác nhận chưa đầy đủ hoặc không chính xác về việc này, gây khó cho người muốn kết hôn lẫn các cơ quan chức năng.

Không nêu căn cứ

Thông tư 01 ngày 2-6-2008 của Bộ Taư pháp hướng dẫn: Nội dung xác nhận tình trạng hôn nhân phải ghi rõ đương sự hiện tại chưa đăng ký kết hôn với ai (Ví dụ: Anh Nguyễn Văn A, hiện đang cư trú tại…, hiện tại chưa đăng ký kết hôn với ai); đối với người đã có vợ/chồng nhưng đã ly hôn hoặc người kia đã chết thì cũng phải ghi rõ điều đó (Ví dụ: Anh Nguyễn Văn A, hiện đang cư trú tại… đã đăng ký kết hôn nhưng đã ly hôn theo Bản án ly hôn số… ngày… tháng… năm… của TAND…, hiện tại chưa đăng ký kết hôn với ai).

Tuy nhiên, nhiều xã của tỉnh Đồng Tháp đã chứng như thế này: “Nguyễn Thị Thùy Dung, đang cư trú tại…, đăng ký kết hôn lần thứ hai là đúng sự thật”; “Nguyễn Thị Bé Lan… chưa đăng ký kết hôn lần hai tại địa phương. Nay đăng ký kết lần hai là đúng”; “Phạm Kim Nga… trước năm 2007 đã kết hôn, sau năm 2007 ly hôn, sống độc thân. Nay kết hôn lần thứ hai”. Các xác nhận này đều chưa thể hiện được đương sự đã ly hôn theo bản án nào, do TAND nào xét xử.

Không đúng sự thật

Không chỉ thiếu sót, nhiều xác nhận còn sai hoàn toàn. Như bà N. (tỉnh Đồng Tháp) kết hôn với một người có quốc tịch Trung Quốc (Đài Loan), đã ly hôn theo bản thuận tình ly hôn do Phòng Hộ chính huyện Miêu Lật (Đài Loan) cấp năm 2004 và được Sở Ngoại vụ TP.HCM hợp pháp hóa lãnh sự năm 2005. Đầu năm 2009, bà N. đến UBND xã xác nhận tình trạng hôn nhân của mình để chuẩn bị nộp hồ sơ đăng ký kết hôn với một người Đài Loan khác.

Tiếp tục đọc

%d bloggers like this: