Bạn sinh ra là một nguyên bản. Đừng chết đi như một bản sao (Khuyết danh)

MÂM NGŨ QUẢ VÀ TRIẾT LÝ NHÂN SINH CỦA NGƯỜI VIỆT

ANH TUẤN

Tết Việt, nhà nào cũng có mâm ngũ quả bày trên bàn thờ cho dù nhà nghèo hoặc ngày tết có thiếu vài thứ nhưng mâm ngũ quả biểu trưng cho năm lời chúc là: Phúc, Lộc, Thọ, Khang, Ninh vẫn là món cúng không thể thiếu. Mâm ngũ quả của người Việt biểu thị lòng tôn kính, biết ơn tổ tiên của các thế hệ cháu con, “ăn quả nhớ người trồng cây”, tượng trưng cho sự “Viên tròn Quả phúc” là khát vọng của gia đình trong năm mới.

Theo từ Hán Việt thì chữ Phúc trong ngũ quả chính là ước mong gia đình xum họp đông vui, hạnh phúc. Chữ Lộc cầu cho cả nhà được hưởng sự no đủ trong cuộc sống quanh năm. Chữ Thọ mang lời ước được sống trọn đời khỏe mạnh, sống trăm tuổi. Chữ Khang có nghĩa là an khang, an nhàn, tự tại, luôn minh mẫn, hoạt bát trong suốt cả năm. Chữ Ninh là lời ước gia đình ấm êm, tai qua nạn khỏi của cả gia đình và nhà cửa…

Mâm ngũ quả còn là sự tượng trưng cho luật cân bằng âm dương của vũ trụ và của cuộc sống con người. Người xưa quan niệm màu xanh của hoa quả mang tính âm (nải chuối xanh, đu đủ xanh…), trái chín có tính dương (trái thơm, quả hồng, quả cam…).

Mâm ngũ quả cũng tượng trưng cho thuật ngũ hành, cấu tạo nên vật chất của Trời Đất và con người (Ngũ hành: Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ).

Mâm ngũ quả còn tượng trưng cho hương vị của cuộc sống mà con người phải trải qua: Ngọt, bùi, chua, cay, đắng (ngũ vị, ngũ quả).

Ở miền Nam, nhiều gia đình trên mâm ngũ quả ngày tết, họ chỉ bày đúng 5 loại quả, đó là: mãng cầu, xoài, dừa, đu đủ và hồ tiêu với ý nghĩa cầu, dừa (vừa), đủ, tiêu, xài (xoài)… Ý nghĩa đó ngày nay vẫn còn lưu giữ ở nhiều gia đình. Mâm ngũ quả tạo nên sinh động trên bàn thờ tổ tiên lúc xuân về. Trong sự ấm cúng. sum họp gia đình, đón xuân bên cạnh những bức tranh dân gian, cành đào đỏ thắm hay cành mai vàng rực rỡ, mâm ngũ quả mang một hương sắc tươi thơm vị đồng quê trù phú và sung túc…

Mâm ngũ quả chẳng những nói lên sắc hương cây nhà lá vườn, mà còn nói lên giá trị dinh dưỡng của 4 mùa hoa trái cùng năng lượng ngũ cốc giúp cho cuộc sống của con người sinh sôi phát triển. Đất nước ta có bao vùng cây trái thơm ngon nổi tiếng. Miền Bắc có nhãn Hưng Yên, ổi Bo, vải Thanh Hà, hồng Lạng Sơn, mận Bắc Hà, đào Sa pa, bưởi Đoàn Hừng, cam Bố Hạ, cam Xã Đoài, bưởi Phúc Trạch, táo Thiện Phiến… Ở miền Nam có quýt Hương Cầm, thanh trà Huế, bòong boong Hà Nha, dừa Tam Quan, nho Phan Rí, xoài Cao Lãnh, hồng Đà Lạt, và những vườn cây trái nổi tiếng ở Lái Thiêu và đồng bằng sông Cửu Long màu mỡ như sầu riêng, vú sữa, chôm chôm, măng cụt, mít tố nữ. Mỗi loại, mỗi quả mỗi sắc, là đặc sản từng miền là món qua dân dã của khách trăm miền sau một chuyến tham quan du lịch.

Mỗi gia đình bày mâm ngũ quả theo một cách. Nhà bày đơn giản: một nải chuối xanh với một quả bưởi, hay quả phật thủ. Chung quanh nải chuốt có điểm những quả quất và những quả ớt đỏ. Có nhà bày mâm ngũ quả rất cầu kỳ tạo nên tác phẩm nghệ thuật trông rất hài hòa và đẹp mắt. Gần đây, có nhiều gia đình dùng hoa quả tạo tranh tĩnh vật. Đó là một quả bồng, quả phật thủ hoặc quả dưa hấu khá to trên một đĩa sứ lớn, đặt trên một bàn con bên cạnh lọ hoa trong rất bắt mắt, thú vị. Có gia đình lấy trái cây như dứa, bưởi tạo thành các con giống như rồng phượng, rất sinh động.

Mùa xuân là mùa hoa trái. Mùa xuân là tết trồng cây. Cây để phục vụ dựng xây, cây để cải tạo sinh thái môi trường. Cây cho hoa cho quả. Từ mâm ngũ quả ngày xuân nghĩ lới bao vấn đề nhân tình thế thái "ăn quả nhớ kẻ trồng cây ", người lao động luôn luôn biết ơn cây đời đã cho hoa thơm quả ngọt. Nhìn mâm ngũ quả, con người càng chiêm nghiệm lẽ sống, đời thường và cảm ơn thiên nhiên chẳng những bảo vệ ta mà còn nuôi ta suốt 4 mùa hoa trái.

SOURCE: NGƯỜI HÀ NỘI

Trích dẫn từ:  http://www.doanhnhan360.com/Desktop.aspx/Cuoc-song-360/An-uong-360/Mam_ngu_qua_triet_ly_nhan_sinh_nguoi_Viet/

Advertisements

Gửi phản hồi

Học luật để biết luật, hiểu luật, vận dụng luật và hoàn thiện luật
%d bloggers like this: