TRANH CHẤP GIỮA LỢI ÍCH CỦA CÔNG TY VÀ CỔ ĐÔNG: TRANH CHẤP QUYỀN MUA CỔ PHẦN

NGUYỄN TRUNG NAM

Trong rất nhiều trường hợp chúng ta thấy nguyên nhân của tranh chấp chính là sự lạm quyền của giám đốc, sự thiếu giám sát, tắc trách, tiền hậu bất nhất của HĐQT. Các thành viên HĐQT chưa thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình cẩn trọng vì lợi ích của Cty và cổ đông.

Phiên toà đầu tiên tại Thái Bình xử vụ tranh chấp cổ phần với nguyên đơn là các cổ đông bị mất quyền mua cổ phần phát hành mới, trong khi lãnh đạo công ty gốm sứ lý giải việc “tước” quyền vì số đông người lao động.

Cty CP gốm sứ Thái Bình tiền thân là Xí nghiệp sứ Thái Bình (cổ phần hoá năm 2005) với vốn điều lệ là 2,5 tỷ đồng, chia thành 250.000 cổ phần cho 272 cổ đông. Mặc dù hoạt động chưa được 5 năm nhưng nội bộ công ty đã nhiều lần xảy ra mâu thuẫn.

Tháng 4/2008, Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) công ty nhất trí thông qua kế hoạch tăng vốn điều lệ từ 2,5 tỷ lên 5 tỷ đồng (chia thành 500.000 cổ phần) theo phương thức phát hành cổ phiếu phổ thông để huy động vốn.

Tuy nhiên, danh sách cổ đông được lập đưa quá nửa số người lao động chưa từng có cổ phần tại Cty vào trong khi lại cố ý bỏ qua nhiều người đang nắm giữ tỷ lệ gần nửa số cổ phần vào thời điểm đó.

Ngày 15/2/2009, ông Nguyễn Viết Xuân – Chủ tịch HĐQT Cty ký Nghị quyết chào bán 12.280 đồng/cổ phần. Theo đó, thành viên HĐQT mỗi người được mua 10.000 cổ phần.

Riêng Chủ tịch HĐQT và GĐ được ưu ái thêm 10.000 cổ phần, phó GĐ tăng thêm 5.000 cổ phần, Trưởng, phó các phòng, quản đốc… mỗi người được tăng 10.000 cổ phần, kế toán trưởng được thêm 5.000 cổ phần, nhân viên quản lý là 2.000 cổ phần/người, người lao động làm việc thường xuyên mỗi người được 300 cổ phần… Xác minh trước toà, chỉ 40% số người được mua cổ phần theo sự phân chia này là cổ đông của công ty. Còn các cổ đông không phải là lao động của Cty hoàn toàn không được đả động trong khi nếu được mua đúng quyền, số này sẽ nắm quyền kiểm soát Cty.

Hai cổ đông phổ thông là ông Ngô Duy Thân và Lương Xuân Định đại diện cho 14 người khác đệ đơn kiện yêu cầu được trả lại quyền mua đúng, mua đủ cổ phần mới phát hành theo tỷ lệ vốn họ đang sở hữu. Nguyên đơn cũng đề nghị Toà huỷ Nghị quyết “chia chác” quyền mua cổ phần mới.

“Chọi” lại yêu cầu của nguyên đơn, bảo vệ quan điểm “bài” cổ đông bên ngoài, Chủ tịch HĐQT Nguyễn Viết Xuân biện minh, việc phát hành cổ phần mới lần này ưu tiên cho người quản lý và người lao động với mục đích là để gắn thêm trách nhiệm, tâm huyết của người lao động với Cty.

Cuộc tranh luận chứng lý chỉ được kết lại bằng phán quyết của HĐXX. Bản án tuyên ngày 15/5/2009, TAND tỉnh Thái Bình nhận định, việc tăng vốn điều lệ được ĐHĐCĐ thông qua bằng phương pháp phát hành cổ phần phổ thông thì buộc Cty phải thực hiện theo nghị quyết này. Việc Cty phát hành cổ phần kiểu “bài” cổ đông không phải người lao động trong Cty là trái với nghị quyết của ĐHĐCĐ năm 2008, trái điều lệ của Cty CP gốm sứ Thái Bình. Cty đã không thực hiện theo đúng trình tự và thủ tục phát hành cổ phần phổ thông, tước mất quyền ưu tiên được mua cổ phần chào bán theo đúng tỷ lệ sở hữu cổ phần phổ thông của các cổ đông trong Cty quy định tại điểm c, khoản 1 Điều 79 luật DN 2005.

Toà đã chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn, tuyên buộc Công ty CP gốm sứ Thái Bình trả lại quyền được mua cổ phần mới chào bán theo tỷ lệ cổ phần đang sở hữu của cổ đông phổ thông cho ông Ngô Duy Thuân, Lương Xuân Định và 14 người có quyền nghĩa vụ liên quan. Về yêu cầu huỷ Nghị quyết “phân chia” quyền mua cổ phần cho người quản lý và người lao động của ban lãnh đạo Cty, Toà án Thái Bình cho rằng, thực tế, việc đưa danh sách cổ đông vào biểu quyết tại ĐHĐCĐ năm 2009 dựa trên danh sách bán cổ phần sai đã lập. Danh sách này không hợp lệ là vô hiệu, toà đã tuyên huỷ và giao Cty phải tổ chức lại việc phát hành cổ phần tăng vốn điều lệ theo trình tự phát hành cổ phần phổ thông và ĐHĐCĐ thường niên 2009.

SOURCE: BÁO DIỄN ĐÀN DOANH NGHIỆP

Trích dẫn từ: http://dddn.com.vn/20101019015911983cat84/tranh-chap-quyen-mua-co-phan.htm

Advertisements

2 Responses

  1. GỬI DIỄN ĐÀN BÀI VIẾT, MONG DIỄN ĐÀN ĐĂNG TẢI ĐỂ BẠN ĐỌC THAM KHẢO THÊM!

    BÀN THÊM VỀ QUYỀN ƯU TIÊN MUA CỔ PHẦN
    Từ Thảo – Cố vấn Cty Nam An Law
    Cổ đông phổ thông ñöôïc öu tieân mua coå phaàn môùi chaøo baùn töông öùng vôùi tyû leä coå phaàn cuûa töøng coå ñoâng trong coâng ty. Cụ thể như sau:
    + Moät laø, quyeàn öu tieân mua coå phaàn môùi chaøo baùn cuûa coâng ty chæ ñaët ra khi moät CTCP kinh doanh coù lôïi nhuaän vaø phaùt haønh theâm coå phaàn môùi ñeå goïi theâm voán coå phaàn, khi ñoù, coå ñoâng cuûa coâng ty seõ ñöôïc öu tieân mua soá coå phaàn coâng ty môùi chaøo baùn naøy.
    + Hai laø, chæ coù nhöõng coå ñoâng hieän höõu taïi thôøi ñieåm CTCP goïi theâm voán coå phaàn môùi ñöôïc höôûng quyeàn naøy.
    + Ba laø, quyeàn öu tieân mua coå phaàn môùi ñöôïc ñaët ra ñeå baûo veä quyeàn lôïi cho caùc coå ñoâng hieän höõu, hoï laø nhöõng ngöôøi ñaõ gaén boù vôi coâng ty, vaø khi coâng ty kinh doanh coù hieäu quaû hoï cuõng phaûi laø nhöõng ngöôøi ñaàu tieân ñöôïc höôûng lôïi töø keát quaû hoaït ñoäng kinh doanh naøy. Söï öu tieân naøy theå hieän ôû hai khía caïnh sau ñaây:
    Öu tieân veà giaù: Theo quy ñònh taïi Ñieàu 87.1 Luaät doanh nghieäp 2005, giaù chaøo baùn coå phaàn khoâng ñöôïc thaáp hôn giaù thò tröôøng taïi thôøi ñieåm chaøo baùn… ngoaïi tröø moät soá tröôøng hôïp, trong ñoù coù tröôøng hôïp coå phaàn chaøo baùn cho taát caû caùc coå ñoâng hieän höõu theo tyû leä coå phaàn hieän coù cuûa hoï trong coâng ty.
    Nhö vaäy, giaù chaøo baùn coå phaàn cho caùc coå ñoâng hieän höõu coù theå thaáp hôn giaù thò tröôøng (daønh cho moïi ñoái töôïng khaùc trong xaõ hoäi). Nghóa laø ñeå sôû höõu moät löôïng coå phaàn nhö nhau thì caùc coå ñoâng hieän höõu seõ boû ra moät soá tieàn nhoû hôn so vôùi nhöõng ngöôøi khaùc phaûi mua theo giaù thò tröôøng, vì giaù mua coå phaàn chaøo baùn cuûa caùc coå ñoâng hieän höõu thaáp hôn giaù mua coå phaàn (giaù thò tröôøng) cuûa caùc chuû theå khaùc. Söï öu tieân veà giaù mua coå phaàn môùi chaøo baùn cuûa coå ñoâng hieän höõu chính laø ôû ñieàu naøy.
    Öu tieân veà thöù töï mua coå phaàn: theo ñoù soá coå phaàn môùi chaøo baùn seõ phaûi baùn cho nhöõng coå ñoâng hieän höõu tröôùc, nghĩa laø hoï ñöôïc öu tieân mua tröôùc, sau ñoù phaàn coøn laïi coâng ty môùi coù theå chaøo baùn roäng raõi cho caùc nhaø ñaàu tö khaùc.
    ÔÛ ñaây chuùng ta thaáy, neáu xeùt döôùi goùc ñoä quaûn lyù coâng ty, quyeàn öu tieân treân cuûa caùc coå ñoâng hieän höõu goùp phaàn baûo ñaûm cho coâng ty khoâng bò xaùo troän trong vieäc quaûn lyù khi goïi theâm voán coå phaàn môùi, bôûi vì neáu khoâng öu tieân vieäc mua coå phaàn môùi cho caùc coå ñoâng hieän höõu coù theå daãn ñeán vieäc moät soá coå ñoâng ban ñaàu maát quyeàn kieåm soaùt coâng ty bôûi caùc coå ñoâng môùi coù theå mua vôùi soá löôïng lôùn coå phaàn môùi phaùt haønh vaø coù theå giaønh quyeàn chi phoái coâng ty, laøm thay ñoåi trong boä maùy quaûn lyù, aûnh höôûng ñeán hoaït ñoäng bình thöôøng cuûa coâng ty vaø cuõng khoâng loaïi tröø tröôøng hôïp ñoái thuû caïnh tranh cuûa coâng ty nhaûy vaøo thoân tính coâng ty.
    Tuy nhieân, Luaät doanh nghieäp 2005 khoâng quy ñònh khi coå ñoâng hieän höõu khoâng coù khaû naêng taøi chính ñeå mua theâm coå phaàn môùi chaøo baùn cuûa coâng ty, nghóa laø khoâng coù khaû naêng thöïc hieän quyeàn öu tieân naøy (vaø coøn vì caùc coå ñoâng khoâng ñöôïc nôï coå phaàn) thì quyeàn öu tieân ñoù coù maát ñi khoâng? . Caâu traû lôøi ôû ñaây laø duø Luaät doanh nghieäp 2005 khoâng quy ñinh, nhöng coù theå hieåu vieäc ñöôïc höôûng quyeàn vaø vieäc thöïc hieän quyeàn ñoù treân thöïc teá laø hai vaán ñeà khaùc nhau, moät khi coå ñoâng hieän höõu khoâng coù khaû naêng thöïc hieän quyeàn cuûa mình thì quyeàn öu tieân ñoù seõ maát ñi vaø khi ñoù coâng ty coù theå baùn coå phaàn môùi ñoù cho ngöôøi khaùc (moät phaàn vì muïc ñích cuûa vieäc phaùt haønh coå phaàn môùi laø ñeå taêng voán ñieàu leä, do ñoù coå phaàn môùi naøy caàn phaûi ñöôïc baùn cho ngöôøi khaùc khi caùc coå ñoâng hieän höõu khoâng mua duø ñaõ ñöôïc öu tieân mua trước.)
    Vì vaäy, quy ñònh quyeàn öu tieân naøy coù veû nhö laø ñeå baûo veä quyeàn lôïi cuûa caùc coå ñoâng hieän höõu trong ñoù coù coå ñoâng thieåu soá, nhöng thöïc ra quy ñònh naøy cuõng chæ höôùng ñeán baûo veä quyeàn lôïi cuûa caùc coå ñoâng hieän höõu coù khaû naêng taøi chính, coøn caùc coå ñoâng “yếu thế” trong coâng ty vì theá seõ caøng yeáu theá hôn.
    Treân theá giôùi, phaùp luaät cuûa moät soá nöôùc coù quy ñònh veà vieäc chuyeån nhöôïng quyeàn öu tieân naøy, trong ñoù quyeàn tieân ñöôïc theå hieän döôùi hình thöùc moät “giaáy baûo ñaûm quyeàn mua coå phaàn” maø CTCP caáp cho coå ñoâng. Trong giaáy naøy coù ghi roõ soá löôïng coå phaàn ñöôïc quyeàn öu tieân mua. Neáu coå ñoâng khoâng muoán höôûng quyeàn öu tieân naøy thì hoï seõ baùn giaáy ñoù ñi. Giaáy baûo ñaûm naøy ñöôïc mua baùn treân thò tröôøng chöùng khoaùn nhö laø moät loaïi chöùng khoaùn. . Quy ñònh naøy chuùng ta coù theå tham khaûo ñeå cho quy ñònh cuûa Luaät doanh nghieäp 2005 veà quyeàn öu tieân mua coå phaàn môùi chaøo baùn thöïc söï phaùt huy ñöôïc taùc duïng treân thöïc teá, baûo veä höõu hieäu quyeàn lôïi cuûa caùc coå ñoâng hieän höõu cuûa CTCP.

  2. cái phản hồi của chị Thảo có đọc được đâu sao add ko sửa font chữ đi

Gửi phản hồi

%d bloggers like this: