QUY ÐỊNH HỌP ÐẠI HỘI ÐỒNG CỔ ÐÔNG VÀ VỐN ÐIỀU LỆ CỦA NGÂN HÀNG CẦN ÐƯỢC THỰC TIỄN KIỂM NGHIỆM

LS. NGUYỄN VĂN PHƯƠNG – Vietcombank

Hiện nay, Việt Nam có 35 ngân hàng thương mại cổ phần (chưa bao gồm Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn – Hà Nội mới sau khi Ngân hàng thương mại cổ phần Nhà Hà Nội – Habubank sáp nhập vào Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn – Hà Nội) và 5 ngân hàng thương mại nhà nước (trong đó, có 4 ngân hàng đã cổ phần phần hoá, chuyển đổi sang hoạt động dưới hình thức ngân hàng thương mại cổ phần, ngoại trừ Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam – Agribank chuyển đổi sang hoạt động dưới hình thức công ty TNHH 1 thành viên do Nhà nước sở hữu từ tháng 10/2010). Do đó, tổ chức và hoạt động của hầu hết các ngân hàng thương mại Việt Nam đang chịu sự điều chỉnh của Luật Doanh nghiệp và Luật các tổ chức tín dụng đối với loại hình công ty cổ phần (loại hình công ty này trong lĩnh vực ngân hàng gọi là ngân hàng thương mại cổ phần – sau đây gọi tắt là “Ngân hàng”).

Về mô hình công ty cổ phần thì Ðại hội đồng cổ đông (bao gồm tất cả các cổ đông có quyền biểu quyết) là cơ quan quyết định cao nhất của Ngân hàng. Các cổ đông thực hiện quyền biểu quyết của mình về các vấn đề thuộc thẩm quyền của Ðại hội đồng cổ đông thông qua các phiên họp thường niên hoặc bất thường hoặc thông qua việc lấy ý kiến bằng văn bản. Tùy theo quy định trong Ðiều lệ của từng Ngân hàng, Ðại hội đồng cổ đông có thể xem xét, quyết định các vấn đề rộng hơn so với các vấn đề bắt buộc do pháp luật quy định; các vấn đề còn lại sẽ được Ðại hội đồng cổ đông giao hoặc ủy quyền cho Hội đồng quản trị toàn quyền nhân danh Ngân hàng để quyết định, thực hiện các quyền, nghĩa vụ của Ngân hàng và được quy định trong Ðiều lệ của Ngân hàng. Việc Ngân hàng tổ chức họp Ðại hội đồng cổ đông thường niên hoặc bất thường phải được tiến hành trong một thời hạn nhất định và phải thông báo, gửi giấy mời các cổ đông tham dự trước một thời hạn tối thiểu xác định theo quy định tại Ðiều lệ của Ngân hàng hoặc quy định của pháp luật. Tuy nhiên, quy định không phù hợp với thực tiễn hoặc thiếu nhất quán giữa các văn bản quy phạm pháp luật có thể làm cho các Ngân hàng không thể tuân thủ được mọi quy định liên quan, đặc biệt là ngành Ngân hàng nơi các ngân hàng thương mại vừa phải tuân thủ quy định của pháp luật chung, vừa phải chịu sự điều chỉnh của pháp luật chuyên ngành.

Trong phạm vi bài viết này, tác giả xin đề cập đến quy định của Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 và Luật Doanh nghiệp năm 2005 về thời hạn tổ chức họp Ðại hội đồng cổ đông thường niên hoặc bất thường, xác định vốn điều lệ (lý luận về luật thực định) và thực tiễn áp dụng các quy định này trong quá trình hoạt động và kinh doanh của Ngân hàng.

1. Thời hạn tổ chức họp Ðại hội đồng cổ đông thường niên

Theo quy định của Luật Doanh nghiệp năm 2005, Ðại hội đồng cổ đông phải họp thường niên trong thời hạn 4 tháng, kể từ ngày kết thúc năm tài chính(1). Thời hạn họp Ðại hội đồng cổ đông thường niên có thể được gia hạn thêm 2 tháng nếu được cơ quan đăng ký kinh doanh chấp thuận theo đề nghị của Hội đồng quản trị. Căn cứ quy định nêu trên của Luật Doanh nghiệp năm 2005, Ðiều lệ của các Ngân hàng cũng có quy định tương tự. Thực tế, để họp Ðại hội đồng cổ đông thường niên, các Ngân hàng phải chờ số liệu kiểm toán được ghi trong báo cáo tài chính hợp nhất (dường như các Ngân hàng đều có công ty con trực thuộc, như: công ty chứng khoán, công ty quản lý và khai thác tài sản, công ty cho thuê tài chính…) vì theo quy định của pháp luật, kết quả kinh doanh của năm trước trình Ðại hội đồng cổ đông phê duyệt phải là số liệu đã được kiểm toán và được ghi nhận trong báo cáo tài chính đã được kiểm toán, trong khi thời hạn hoàn tất việc kiểm toán báo cáo tài chính năm là 90 ngày, kể từ ngày kết thúc năm tài chính (31/12 hàng năm). Cho nên, phần lớn các Ngân hàng đều tổ chức họp Ðại hội đồng cổ đông thường niên trong thời hạn 4 tháng, kể từ ngày kết thúc năm tài chính. Việc Ðại hội đồng cổ đông họp thường niên trong thời gian này sẽ đáp ứng được sự mong đợi của các cổ đông (mong họp Ðại hội đồng cổ đông sớm để biết được kết quả kinh doanh và mức cổ tức được chia trong năm qua, định hướng và kế hoạch kinh doanh trong năm tới…) và tiết kiệm được thời gian, chi phí không cần thiết cho việc thực hiện thủ tục xin gia hạn thời gian tổ chức họp Ðại hội đồng cổ đông thường niên. Trường hợp vì lý do nào đó mà Ngân hàng chưa chuẩn bị xong các nội dung trình Ðại hội đồng cổ đông thường niên (như chưa chuẩn bị xong nhân sự để bầu mới/thay thế thành viên Hội đồng quản trị và/hoặc Ban kiểm soát, chưa thống nhất được các chỉ tiêu và kế hoạch kinh doanh cho phù hợp tình hình mới trên thị trường, chưa thống nhất được các nội dung trình Ðại hội đồng cổ đông ngoài các nội dung bắt buộc theo quy định của pháp luật(2)…), cuộc họp Ðại hội đồng cổ đông thường niên được thông báo trước đó có thể được hủy bỏ để tổ chức lại vào một thời điểm thích hợp trong thời hạn 6 tháng, kể từ ngày kết thúc năm tài chính. Thực tế, đã có nhiều Ngân hàng phải hủy cuộc họp thường niên dự kiến để tổ chức lại cuộc họp Ðại hội đồng cổ đông thường niên. Ðiển hình là Vietinbank thông báo tạm hoãn họp Ðại hội đồng cổ đông thường niên 2011 dự kiến tổ chức ngày 04/4/2011 để tổ chức họp thường niên vào ngày 31/5/2011 sau khi có sự chấp thuận của Phòng đăng ký kinh doanh số 01 – Sở Kế hoạch và Ðầu tư TP. Hà Nội tại Công văn số
55/CV-ÐKKD ngày 27/4/2011 hoặc mới đây, cuộc họp Ðại hội đồng cổ đông thường niên 2012 của Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn – Hà Nội cũng lùi từ ngày 28/4/2012 xuống ngày 05/5/2012 hoặc Sacombank cũng phải thông báo lùi họp Ðại hội đồng cổ đông thường niên 2012 xuống ngày 26/5/2012 sau khi Eximbank đề nghị bầu lại toàn bộ thành viên Hội đồng quản trị và Sacombank chưa kịp chuẩn bị bổ sung một số vấn đề quan trọng liên quan đến công tác tổ chức họp Ðại hội đồng cổ đông thường niên 2012 trong thời hạn 4 tháng, kể từ ngày kết thúc năm tài chính như quy định tại Luật Doanh nghiệp năm 2005… Như vậy, thời gian gia hạn họp Ðại hội đồng cổ đông thường niên theo quy định của Luật Doanh nghiệp năm 2005 là phù hợp với thực tế và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tuân thủ quy định của pháp luật về họp Ðại hội đồng cổ đông thường niên, nhất là các trường hợp vì lý do khách quan không thể họp thường niên trước 30/4 hàng năm và phải xin gia hạn thêm 2 tháng.

Kể từ ngày 01/01/2011 (ngày có hiệu lực của Luật các tổ chức tín dụng năm 2010), quy định về thời gian gia hạn 2 tháng họp Ðại hội đồng cổ đông thường niên trong Ðiều lệ của Ngân hàng đã không được một bộ phận cán bộ tiếp nhận đăng ký Ðiều lệ Ngân hàng chấp nhận với lý do Luật các tổ chức tín dụng 2010 chỉ quy định Ðại hội đồng cổ đông họp thường niên trong thời hạn 4 tháng, kể từ ngày kết thúc năm tài chính(3) mà không quy định về việc gia hạn thời gian họp Ðại hội đồng cổ đông thường niên như quy định tại khoản 2 Ðiều 97 của Luật Doanh nghiệp năm 2005. Cho nên, Ðiều lệ của Ngân hàng phải tuân thủ quy định của pháp luật chuyên ngành (Luật các tổ chức tín dụng năm 2010) về thời gian tổ chức họp Ðại hội đồng cổ đông thường niên. Những người này cho rằng, việc Ngân hàng quy định thời gian gia hạn họp Ðại hội đồng cổ đông thường niên trong Ðiều lệ của Ngân hàng theo quy định của Luật Doanh nghiệp năm 2005 (pháp luật chung) là không phù hợp với quy định của Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 (pháp luật chuyên ngành). Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 và Luật Doanh nghiệp năm 2005 đều có quy định thống nhất về thời hạn tổ chức họp Ðại hội đồng cổ đông thường niên là 4 tháng, kể từ ngày kết thúc năm tài chính. Trường hợp hết thời hạn này mà chưa thể tổ chức họp Ðại hội đồng cổ đông thường niên thì Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 không quy định thời gian gia hạn, trong khi Luật Doanh nghiệp năm 2005 cho phép kéo dài thời hạn tổ chức họp Ðại hội đồng cổ đông lên tới 6 tháng, kể từ ngày kết thúc năm tài chính với điều kiện có sự chấp thuận của cơ quan đăng ký kinh doanh theo đề nghị của Hội đồng quản trị. Do pháp luật chuyên ngành không quy định thời gian gia hạn họp Ðại hội đồng cổ đông thường niên, nên Ngân hàng có quyền áp dụng quy định của pháp luật chung để quy định trong Ðiều lệ của mình. Quy định như vậy là phù hợp với nguyên tắc áp dụng luật và tạo cơ sở thuận tiện cho Ngân hàng tổ chức họp Ðại hội đồng cổ đông thường niên. Thực tế chứng minh, việc các Ngân hàng hiểu và quy định trong Ðiều lệ về thời gian gia hạn họp Ðại hội đồng cổ đông thường niên như nêu trên là phù hợp và đã được các cơ quan có thẩm quyền chấp thuận (các Sở Kế hoạch và Ðầu tư trong cả nước). Chính vì vậy, bộ phận tiếp nhận đăng ký Ðiều lệ Ngân hàng tại cơ quan chức năng nên nghiên cứu thêm nguyên tắc áp dụng luật để có cách nhìn và hiểu đúng đắn hơn về hệ thống pháp luật Việt Nam, qua đó, xem xét, chấp thuận quy định tại Ðiều lệ của các Ngân hàng về thời gian gia hạn họp Ðại hội đồng cổ đông thường niên như quy định của Luật Doanh nghiệp năm 2005.

2. Thời hạn tổ chức họp Ðại hội đồng cổ đông bất thường

Ðại hội đồng cổ đông được triệu tập họp bất thường theo quyết định của Hội đồng quản trị khi xảy ra các sự kiện mà Ngân hàng không lường trước được và không thể giải quyết được bằng hình thức khác (lấy ý kiến cổ đông bằng văn bản) hoặc các nội dung trình Ðại hội đồng cổ đông không thể giao/ủy quyền cho Hội đồng quản trị quyết định. Trường hợp phải tổ chức họp Ðại hội đồng cổ đông bất thường, Ngân hàng phải tuân thủ các thủ tục và trình tự do pháp luật quy định hoặc Ðiều lệ Ngân hàng quy định. Tuy nhiên, sự quy định thiếu nhất quán giữa các văn bản quy phạm pháp luật và không phù hợp với thực tiễn có thể làm cho Ngân hàng vi phạm quy định của pháp luật trong quá trình tổ chức họp Ðại hội đồng cổ đông bất thường.

Trước khi chính thức đi vào hoạt động dưới hình thức công ty cổ phần (bao gồm cả thành lập mới và chuyển đổi), Ngân hàng phải lựa chọn đủ số ứng cử viên làm thành viên Hội đồng quản trị và Ban kiểm soát để trình Ðại hội đồng cổ đông thông qua. Ðương nhiên, ứng cử viên phải đáp ứng đủ các tiêu chuẩn và điều kiện tương ứng làm thành viên Hội đồng quản trị và Ban kiểm soát do pháp luật hoặc Ðiều lệ của Ngân hàng quy định. Sau khi được bầu tại Ðại hội đồng cổ đông, số thành viên Hội đồng quản trị của Ngân hàng phải có ít nhất 5 thành viên và có nhiều nhất không quá 11 thành viên, trong đó có ít nhất 1 thành viên độc lập. Thành viên của Ban kiểm soát không bị khống chế mức tối đa mà chỉ phải có đủ số lượng tối thiểu 3 thành viên. Ðại hội đồng cổ đông có quyền quy định trong Ðiều lệ của Ngân hàng số lượng thành viên cụ thể của Hội đồng quản trị và Ban kiểm soát của từng nhiệm kỳ trong phạm vi số lượng thành viên nêu trên. Nhiệm kỳ của các thành viên Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát không quá 5 năm và thực tế thường dao động từ 3 – 5 năm. Trong quá trình hoạt động, có nhiều nguyên nhân dẫn đến số thành viên còn lại của Hội đồng quản trị/Ban kiểm soát không đủ hai phần ba tổng số thành viên của nhiệm kỳ hoặc không đủ số thành viên tối thiểu theo quy định của Ðiều lệ Ngân hàng (như thành viên Hội đồng quản trị/Ban kiểm soát bị chết đột xuất do tai nạn hoặc bệnh tật, bị mất năng lực hành vi dân sự, bị truy cứu trách nhiệm pháp lý, có đơn xin từ chức do áp lực công việc quá lớn…). Khi xảy ra sự kiện này, Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 yêu cầu Ngân hàng phải bổ sung đủ số lượng thành viên Hội đồng quản trị/Ban kiểm soát trong thời hạn 60 ngày, kể từ ngày không đủ số lượng thành viên(4).

Tuy nhiên, việc Ngân hàng phải bổ sung đủ số lượng thành viên Hội đồng quản trị/Ban kiểm soát trong thời hạn 60 ngày theo quy định nêu trên là khó có thể thực hiện được trên thực tế, đặc biệt là các Ngân hàng có cổ phiếu niêm yết trên sở giao dịch chứng khoán vì các lý do chính sau đây:

(i) Khi số lượng thành viên Hội đồng quản trị/Ban kiểm soát không đủ theo yêu cầu nêu trên thì Chủ tịch Hội đồng quản trị hoặc người khác có thẩm quyền phải triệu tập họp Hội đồng quản trị để xem xét, thông qua nội dung trình Ðại hội đồng cổ đông và thủ tục bầu bổ sung thành viên Hội đồng quản trị/Ban kiểm soát. Người triệu tập họp Hội đồng quản trị phải gửi thông báo mời họp cho các thành viên Hội đồng quản trị chậm nhất 5 ngày làm việc (tương đương với 7 ngày) trước ngày dự kiến họp và gửi kèm theo các tài liệu có liên quan. Cuộc họp Hội đồng quản trị chỉ được tiến hành khi có đủ từ ba phần tư tổng số thành viên trở lên dự họp. Trường hợp cuộc họp được triệu tập lần thứ nhất không đủ số thành viên dự họp theo quy định thì người có thẩm quyền được triệu tập họp lần thứ hai trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày dự định họp lần thứ nhất. Trong trường hợp này, cuộc họp được tiến hành nếu có hơn một nửa số thành viên Hội đồng quản trị dự họp.

(ii) Sau khi họp và thống nhất nội dung trình Ðại hội đồng cổ đông, Hội đồng quản trị phải gửi thông báo thực hiện quyền đầy đủ, hợp lệ tới Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam (VSD) chậm nhất 10 ngày làm việc trước ngày đề nghị chốt danh sách cổ đông (tương đương 2 tuần làm việc = 14 ngày). Chậm nhất 4 ngày làm việc sau ngày chốt danh sách cổ đông, VSD mới gửi cho Ngân hàng danh sách cổ đông tổng hợp được quyền tham dự họp Ðại hội đồng cổ đông bất thường.

(iii) Danh sách cổ đông có quyền dự hp Ðại hội đồng cổ đông bất thường được lập dựa trên danh sách cổ đông (sổ đăng ký cổ đông) được chốt tại thời điểm xác định để thực hiện quyền nêu trên và phải lập xong chậm nhất 30 ngày trước ngày khai mạc Ðại hội đồng cổ đông bất thường.

(iv) Hội đồng quản trị phải lấy ý kiến các cổ đông có quyền dự họp Ðại hội đồng cổ đông bằng văn bản về số lượng thành viên dự kiến bầu, bổ sung vào Hội đồng quản trị/Ban kiểm soát. Thời hạn lấy ý kiến của các cổ đông về việc ứng cử, đề cử nhân sự dự kiến phải được ghi cụ thể tại văn bản lấy ý kiến và bảo đảm tối thiểu 30 ngày, kể từ ngày gửi văn bản lấy ý kiến(5).

(v) Chậm nhất 30 ngày trước ngày dự kiến họp Ðại hội đồng cổ đông bất thường để bầu bổ sung thành viên Hội đồng quản trị/Ban kiểm soát, Ngân hàng lập hồ sơ gửi Ngân hàng Nhà nước đề nghị chấp thuận danh sách dự kiến nhân sự theo quy định tại khoản 1 Ðiều 51 Luật các tổ chức tín dụng năm 2010. Song, thời hạn Ngân hàng Nhà nước trả lời Ngân hàng về danh sách nhân sự dự kiến hiện vẫn chưa được quy định rõ ràng.

(vi) Cuộc họp Ðại hội đồng cổ đông bất thường được tiến hành khi có số cổ đông dự họp đại diện ít nhất 65% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết. Trường hợp cuộc họp lần thứ nhất không đủ điều kiện tiến hành thì được triệu tập họp lần thứ hai trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày dự định họp lần thứ nhất. Nếu cuộc họp triệu tập lần thứ hai không đủ điều kiện tiến hành thì Hội đồng quản trị được triệu tập họp lần thứ ba trong thời hạn 20 ngày, kể từ ngày dự định họp lần thứ hai. Trong trường hợp này, cuộc họp Ðại hội đồng cổ đông bất thường được tiến hành không phụ thuộc vào số cổ đông dự họp và tỷ lệ số cổ phần có quyền biểu quyết của các cổ đông dự họp.

Nếu cộng cơ học các khoảng thời gian nêu trên thì tổng thời gian thực hiện các thủ tục trước khi họp với giả thiết cuộc họp lần đầu của Hội đồng quản trị và Ðại hội đồng cổ đông đủ điều kiện để tiến hành thì ít nhất mất 85 ngày, kể từ ngày không đủ số thành viên Hội đồng quản trị/Ban kiểm soát theo quy định tại Ðiều lệ của Ngân hàng, Ðại hội đồng cổ đông mới có thể họp bất thường để bầu bổ sung thành viên Hội đồng quản trị/Ban kiểm soát. Do đó, quy định nêu trên của Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 không chỉ không phù hợp với thực tiễn mà còn không nhất quán với quy định của Luật Doanh nghiệp năm 2005 “Trường hợp số thành viên Hội đồng quản trị bị giảm quá một phần ba so với số quy định tại Ðiều lệ công ty thì Hội đồng quản trị phải triệu tập họp Ðại hội đồng cổ đông trong thời hạn sáu mươi ngày, kể từ ngày số thành viên bị giảm quá một phần ba để bầu bổ sung thành viên Hội đồng quản trị(6). Chính vì lẽ đó, quy định của Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 cần được tổng kết, đánh giá để có kế hoạch trình cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét, điều chỉnh cho phù hợp với thực tiễn và quy định của pháp luật chung mà thực tiễn đã kiểm nghiệm.

3. Xác định vốn điều lệ

Vốn điều lệ của Ngân hàng là một trong những căn cứ quan trọng để phân định và xác định thẩm quyền của Ðại hội đồng cổ đông với Hội đồng quản trị. Nếu quy định của pháp luật về vốn điều lệ phù hợp với vốn điều lệ thực của Ngân hàng tại từng thời điểm thì quyền lợi chính đáng của Ngân hàng được bảo đảm và không tạo động cơ cho các Ngân hàng tìm cách lách luật để được hưởng các quyền lợi chính đáng của mình phù hợp với vốn điều lệ thực; ngược lại, việc xác định vốn điều lệ không phù hợp với vốn điều lệ thực của Ngân hàng sẽ làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích chính đáng của Ngân hàng và tạo động cơ cho các Ngân hàng tìm cách lách luật để bảo đảm quyền lợi của mình cho phù hợp với vốn điều lệ thực tại từng thời điểm. Do vậy, quy định của pháp luật chuyên ngành về xác định vốn điều lệ vừa phải phù hợp với thực tiễn, vừa phải phù hợp với thông lệ quốc tế và thống nhất với quy định của pháp luật chung.

Theo quy định tại các điểm o, p, q khoản 2 Ðiều 59 Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 thì Ðại hội đồng cổ đông quyết định thông qua phương án góp vốn mua cổ phần của doanh nghiệp hoặc tổ chức tín dụng khác; quyết định đầu tư, mua, bán tài sản của ngân hàng; thông qua các hợp đồng với thành viên Hội đồng quản trị, thành viên Ban kiểm soát, Tổng Giám đốc (Giám đốc), cổ đông lớn, người có liên quan của người quản lý, thành viên Ban kiểm soát, cổ đông lớn của ngân hàng, công ty con, công ty liên kết của ngân hàng. Thẩm quyền quyết định của Ðại hội đồng cổ đông đối với các nội dung nêu trên được xác định ở giới hạn có giá trị bằng 20% trở lên vốn điều lệ của Ngân hàng được ghi trong báo cáo tài chính đã được kiểm toán gần nhất. Nếu các nội dung trên có giá trị dưới 20% vốn điều lệ của Ngân hàng được ghi trong báo cáo tài chính đã được kiểm toán gần nhất sẽ do Hội đồng quản trị quyết định hoặc được phân cấp, ủy quyền cho Tổng Giám đốc, tuỳ theo quy định nội bộ và Ðiều lệ của từng Ngân hàng.

Tuy nhiên, quy định nêu trên của Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 về vốn điều lệ để xác định thẩm quyền của Ðại hội đồng cổ đông là chưa thật phù hợp với thực tế và quy định của pháp luật về chứng khoán. Như chúng ta đã biết, vốn điều lệ của Ngân hàng là số vốn do các cổ đông góp hoặc cam kết góp trong một thời hạn nhất định và được ghi vào Ðiều lệ của Ngân hàng. Ðối với lĩnh vực kinh doanh ngân hàng – một ngành nghề kinh doanh có điều kiện, các cổ đông phải góp đủ vốn pháp định trước khi được Ngân hàng Nhà nước cấp giấy phép thành lập và hoạt động. Kể từ thời điểm được cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, vốn điều lệ của Ngân hàng là tổng giá trị mệnh giá số cổ phần đã phát hành mà các cổ đông đã thanh toán đủ cho Ngân hàng và được ghi nhận trong Ðiều lệ, giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh (bao gồm cả các lần thay đổi vốn điều lệ trong quá trình kinh doanh). Cho nên, vốn điều lệ của Ngân hàng có thể được bổ sung (tăng lên) thông qua hình thức phát hành cổ phiếu. Hiện nay, có hai hình thức phát hành cổ phiếu phổ biến để tăng vốn điều lệ của Ngân hàng, bao gồm: chào bán cổ phiếu ra công chúng và chào bán cổ phiếu riêng lẻ. Pháp luật về chứng khoán không hạn chế số đợt chào bán cổ phiếu ra công chúng mà chỉ yêu cầu các đợt chào bán cổ phần riêng lẻ phải cách nhau ít nhất 6 tháng. Do đó, một năm Ngân hàng có thể có nhiều lần tăng vốn điều lệ dưới hình thức phát hành cổ phiếu, tùy thuộc vào quyết định của Ðại hội đồng cổ đông và các điều kiện mà Ngân hàng phải đáp ứng theo quy định của pháp luật. Trong khi đó, về cả lý luận và thực tiễn, báo cáo tài chính của Ngân hàng chỉ được kiểm toán mỗi năm/một lần. Ðiều này dẫn đến số vốn điều lệ được ghi trong báo cáo tài chính được kiểm toán gần nhất không phản ánh đúng số vốn điều lệ thực của Ngân hàng giữa hai kỳ kiểm toán nếu Ngân hàng có phát hành cổ phiếu tăng vốn điều lệ trong khoảng thời gian đó, nhất là khi đợt kiểm toán báo cáo tài chính năm trước và năm sau cách nhau đến 12 tháng.

Vì vậy, để bảo đảm quyền lợi của Ngân hàng và phù hợp với thực tiễn, vốn điều lệ quy định tại các điểm o, p, q khoản 2 Ðiều 59 Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 nên được xác định theo số vốn điều lệ được ghi nhận trong giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hiện hành của Ngân hàng.

Thay cho lời kết

Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 là đạo luật chuyên ngành có hiệu lực cao nhất và là căn cứ pháp lý hết sức quan trọng trong hoạt động ngân hàng. Mặc dù đạo luật này đã khắc phục được những hạn chế, bất cập của Luật các tổ chức tín dụng năm 1997 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật các tổ chức tín dụng năm 2004 cũng như đã bổ sung một số quy định mới cho phù hợp với pháp luật của các nước phát triển trên thế giới, tập quán quốc tế, nhưng sau gần hai năm thực hiện, những quy định của Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 cần được thực tiễn kiểm nghiệm để phản ánh, chứng minh tính thực thi, phù hợp hoặc chưa phù hợp. Vì vậy, cơ quan nhà nước có thẩm quyền nên tổ chức họp tổng kết, đánh giá rút kinh nghiệm để bảo đảm những quy định của Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 được thực hiện trên thực tế, tạo cơ sở pháp lý thuận tiện và hành lang pháp lý an toàn cho các Ngân hàng thực hiện.


1) Khoản 2 Ðiều 97 Luật Doanh nghiệp năm 2005.

(2) Các nội dung quy định tại khoản 2 Ðiều 97 Luật Doanh nghiệp năm 2005.

(3) Khoản 1 Ðiều 59 Luật các tổ chức tín dụng năm 2010.

(4) Khoản 3 Ðiều 43 và khoản 5 Ðiều 44 Luật các tổ chức tín dụng năm 2010.

(5) Khoản 1 mục II Công văn số 324/NHNN-TTGSNH ngày 18/01/2012 của Ngân hàng Nhà nước.

(6) Khoản 3 Ðiều 115 Luật Doanh nghiệp năm 2005.

SOURCE: TẠP CHÍ NGÂN HÀNG SỐ 12/2012

Trích dẫn từ:

http://sbv.gov.vn/wps/wcm/connect/06af49004c296d9fb381bf8fc00b1aa1/nguyen+van+phuong.doc?MOD=AJPERES&CACHEID=06af49004c296d9fb381bf8fc00b1aa1

Advertisements

Một phản hồi

  1. Tránh đại gia thao túng Trước những nghi án lũng đoạn cổ phiếu, thao túng ngân hàng, lập phương án kinh doanh khống để vay vốn hàng ngàn tỷ đồng được đề cập trong thời gian gần đây, nhiều ý kiến cho rằng, vẫn còn trường hợp đại gia thao túng ngân hàng để rót vốn cho công ty sân sau hiện chưa lộ diện. Đồng tình với ý kiến trên, ông Trương Đình Tuyển, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính tiền tệ quốc gia nhận định: “Cần phải có quy định các ông chủ ngân hàng không được làm chủ các công ty khác. Hàn Quốc sau khủng hoảng đã ra quy định như vậy”. Về phía ngân hàng, ông Đỗ Minh Phú, Chủ tịch HĐQT Ngân hàng TienPhongBank, kiêm Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc Tập đoàn Doji khẳng định: “Nhiều người nghĩ rằng, cổ đông đầu tư vào ngân hàng là nhằm vay tiền dễ dàng hơn. Nhưng nếu tìm hiểu kỹ Luật Các tổ chức tín dụng sẽ thấy, khi các cổ đông tham gia hội đồng quản trị, các cổ đông này không được vay tiền, thậm chí không được bảo lãnh, không được hỗ trợ tín dụng cho các công ty con. Vì vậy, chúng tôi không kỳ vọng TienPhongBank là cổng tài chính của Doji. Tập đoàn Doji có thể góp hàng nghìn tỷ đồng vào TienPhongBank, nhưng không kỳ vọng có thể vay được 100 triệu đồng từ Ngân hàng. Chúng ta đã thấy bức tranh u ám của đầu tư chéo hiện nay và chúng tôi tuân thủ nguyên tắc: tránh hiệu ứng rủi ro kép”.

    Like

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: